Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları İçin Sağlanan Devlet Destekleri: İhracatçıya Yol Haritası
Dünya ticaretinde rekabet hızla artarken, ihracatçıların ürünlerini hedef pazarlara daha hızlı ve uygun maliyetle ulaştırması her zamankinden daha kritik hâle geldi. Bu ihtiyaç doğrultusunda oluşturulan destek mekanizması, Türk şirketlerinin yurt dışında lojistik dağıtım ağlarından yararlanmasını kolaylaştırmak ve ihracat performansını güçlendirmek üzere tasarlanmıştır.
Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağlarının Kapsadığı Hizmetler
Yurt dışında kurulan lojistik dağıtım ağları, ihracatçıların hem depolama hem dağıtım ihtiyaçlarını tek merkezden yönetebilmesini sağlar. Bu ağlarda genellikle aşağıdaki hizmetler sunulur:
●Depolama alanları
●Ürün ayrıştırma / birleştirme
●Elleçleme, yükleme ve boşaltma
●Kargo konsolidasyonu
●Soğuk hava depolama
●Tehlikeli madde operasyonları
●Çok modlu (kara, deniz, hava, demir yolu) taşıma bağlantıları
●Bilişim altyapısı ile takip ve yönetim sistemleri
Bu yapı; ürünlerin hedef bölgelere yakın konumda tutulmasını, siparişlerin hızla hazırlanmasını ve dağıtım maliyetlerinin kontrol altına alınmasını sağlar.
Desteklenen Gider Kalemleri
Lojistik dağıtım ağlarının kurulması veya işletilmesi sırasında ortaya çıkan pek çok gider kalemi devlet tarafından destek kapsamı dâhilindedir.
1. Tesis ve Altyapı Giderleri
✔İlk kez kurulan yabancı tesisler
✔Depo ve cep depo kurulumları
✔Teknik donanım, dekorasyon, fiziki altyapı ihtiyaçları
✔Bilişim sistemleri ve yazılımlar
✔Yurt dışı stratejik alanların kiralanması
2. Kiralama ve Üçüncü Parti Lojistik Hizmetleri
✔Yurt dışında kiralanan tesis ve depolar
✔3PL hizmet alımları
✔Vergi, resim, harç ve izin giderleri
✔Hukuki danışmanlık ve komisyon giderleri
3. Reklam ve Tanıtım Faaliyetleri
✔Hedef pazarda yapılan reklam ve marka bilinirliği yatırımları
✔Türkiye içinde yapılan tanıtım faaliyetleri
4. Yurt Dışı Personel İstihdamı
✔Dağıtım ağlarında çalışan nitelikli personelin ücret giderleri
✔En fazla 10 kişinin brüt ücret desteği
Başvuru ve Proje Süreci
Desteklerden yararlanmak isteyen kuruluşların bir proje hazırlayarak başvuru yapması gerekir. Bu proje şunları içermelidir:
➜Tesisin yurt dışında nasıl kurulacağı
➜Kapasite ve hizmet kapsamı
➜İşletme planı
➜Fizibilite çalışmaları
Denetim, İzleme ve Şartlar
Denetim ve İzleme Sistemi
●Yurt dışındaki ticari temsilcilikler tarafından yerinde inceleme yapılır.
●Faaliyetlerin kurallara uygun yürütülüp yürütülmediği kontrol edilir.
●Performans kriterleri doğrultusunda değerlendirme yapılır.
Destek Süresi ve Sınırları
●Maksimum destek süresi 5 yıldır.
●Performansı yüksek olan yapılar için süre 10 yıla kadar uzatılabilir.
Hizmet Sunumunda Temel Şart
Dağıtım ağlarında sunulan hizmetlerde Türk menşeli ürünlere en az %50 oranında yer ayrılması gerekir. Böylece destek yapılarının ihracatçıları doğrudan güçlendirmesi garanti altına alınır.
Tarife ve Yaptırımlar
Tarife ve Ücretlendirme: Dağıtım ağlarında kullanıcılara sunulacak hizmetlere ilişkin tarife ilgili kuruluş tarafından hazırlanır ve Bakanlık onayından sonra yürürlüğe girer.
Yaptırımlar: Destek sürecinde yanlış beyan, sahte belge veya mevzuata aykırı işlemler tespit edilirse:
✕İlgili başvurular askıya alınır veya tamamen reddedilir.
✕Haksız alınan destekler faiziyle geri talep edilir.
✕Gerekirse vergi dairelerinde işlem başlatılır.
Sonuç ve Avantajlar
Yurt dışında lojistik ağlarının oluşturulmasını destekleyen bu sistem, Türk ihracatçılarına büyük ölçekli bir avantaj sunuyor.
Daha hızlı teslimat, daha düşük lojistik maliyeti, daha güçlü pazar erişimi ve daha rekabetçi fiyatlama gibi kritik unsurların tümü bu destek yapısıyla güçleniyor. Bu nedenle yurt dışı operasyonlarını büyütmek isteyen firmalar için bu model, hem ekonomik hem stratejik açıdan önemli bir fırsat niteliği taşıyor.
Not: Lojistik dağıtım ağlarını kullanan şirketlerin, ihracatçı birliklerine üyeliği bulunanlar dâhil olmak üzere, çeşitli kamu kurumları tarafından sağlanan diğer desteklerden yararlanmasına engel bulunmamaktadır.
