Atlas Nestor Logo
Atlas Nestor Logo

🏗️ Kullanılmış Komple Tesis ve Makine-Teçhizat İthalatı: Mevzuatta Yer Alan Şartlar ve Teşvik Ayrıntıları

Kullanılmış komple tesis, makine ve teçhizat ithalatı; yatırım maliyetlerini optimize etmek, teknolojiyi uygun maliyetle ülkeye kazandırmak ve üretim kapasitesini artırmak isteyen firmalar için önemli bir alternatiftir. Ancak Türkiye’de bu tür ithalatlar belirli şartlara, denetimlere ve teşvik kısıtlamalarına tabidir. Bu yazıda ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri, uygulanma koşullarını ve yatırımcıların bilmesi gereken kritik noktaları derledik.

🔍 Kullanılmış Komple Tesis İthalatı İçin Bakanlık Ekspertizi Şartı

Kullanılmış komple tesis ithal etmek isteyen yatırımcılar için ilk adım, Bakanlık tarafından görevlendirilecek en az iki uzman personelin tesisin bulunduğu ülkede yapacağı yerinde ekspertiz incelemesidir. Bu incelemede şu kriterler değerlendirilir:

  • Türkiye’deki yerli üretim imkânları
  • Teknolojik kazanım düzeyi
  • Yatırımın ihracat katkısı

Bu koşullar uygun bulunursa, tesis teşvik belgesi kapsamında ithal edilebilir. Ekspertiz sürecine ait ulaşım giderleri yatırımcı tarafından karşılanır, bu da sürecin planlanmasında göz önünde bulundurulması gereken bir maliyet unsurudur.

Serbest Bölgelerden Kullanılmış Komple Tesis İthalatı Yasak

Teşvik belgesi kapsamında serbest bölgelerden kullanılmış komple tesis ithalatına izin verilmemektedir. Bu kısıtlama, yalnızca yurt dışındaki bir ülkeden doğrudan yapılacak ithalatları kapsar.

📋 Ek-4 Listesine Dahil Makine ve Teçhizat: Vergi Avantajı Yok

Ek-4’te yer alan ve komple tesis kapsamında ithaline izin verilen kullanılmış veya yenileştirilmiş makine-teçhizat, teşvik belgesi içinde olsa bile aşağıdaki desteklerden yararlanamaz:

❌ Yararlanılamayan Destekler

  • KDV istisnası
  • Gümrük vergisi muafiyeti

Bu makine ve teçhizatlar yalnızca sabit yatırım tutarına dâhil edilebilir.

✅ Teknoloji İstisnası

Orta-Yüksek ve Yüksek Teknoloji Yatırımları İçin İstisna: Orta-yüksek ve yüksek teknolojili yatırım konularında teşvik belgesi bulunan yatırımcılar, kullanılmış ithal makine ve teçhizat temin edebilirler. Ancak Ek-4’te yer alan makine ve teçhizatın kullanılmış veya yenileştirilmiş olması yine teşvik belgesi kapsamında kabul edilmez. Bu madde, özellikle ileri teknoloji yatırımlarının daha hızlı devreye alınabilmesini desteklemektedir.

💰 Kullanılmış Makine ve Tesisler Teşviklerden Yararlanabilir mi?

Mevzuat gereği, kullanılmış komple tesis veya kullanılmış makine-teçhizat için belirli teşvik unsurları kısıtlanmıştır. Aşağıdaki destekler bu kalemler için kullanılamaz:

  • Vergi indirimi
  • Makine desteği
  • Faiz desteği
  • Kâr payı desteği

Bu nedenle yatırımcıların finansal planlama yaparken bu kısıtı dikkate alması önemlidir.

📌 Genel Değerlendirme: İthalat Mümkün, Ancak Sınırlamalar Var

Türkiye’de kullanılmış komple tesis ve makine-teçhizat ithalatı mümkündür; ancak süreç hem sıkı denetime tabidir hem de teşviklerden yararlanma konusunda kısıtlamalar içerir. Yatırımın sürdürülebilirliği açısından yatırımcıların şu hususlara dikkat etmesi kritik önem taşır:

  • Ekspertiz sürecini doğru yönetmesi,
  • Ek-4 listesine dikkat etmesi,
  • Teşvik beklentilerini bu mevzuata göre şekillendirmesi