Atlas Nestor Logo
Atlas Nestor Logo
Atlas Nestor Vergi ve Yatırım Teşvikleri

İndirimli Kurumlar Vergisi Kapsamlı Rehber

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32/A maddesi kapsamında uygulanan indirimli kurumlar vergisi , yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflerin yatırım maliyetini vergi avantajıyla azaltmasına imkân veren temel destek mekanizmalarından biridir. Bu Atlas Nestor rehberinde yararlanma şartlarından hesaplama yöntemlerine, süre sınırından tevsi yatırımlara, devir ve endeksleme kurallarından özel uygulamalara kadar sistemin bütün önemli başlıkları açıklanmaktadır.

10 Azami Hesap Dönemi
4 Diğer Kazançlarda Dönem
%50 Diğer Kazanç Üst Sınırı
%60 Yeni Sistem İndirim Oranı

KVK 32/A Kapsamında Vergi Yoluyla Yatırım Desteği

İndirimli kurumlar vergisi, yatırım teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde edilen kazançların genel orandan daha düşük bir oranla vergilendirilmesini sağlar. Vergi oranındaki azalma nedeniyle tahsilinden vazgeçilen tutar, yatırımcının yatırıma katkı tutarı olarak izlenir.

Kurumlar vergisi mükelleflerinin yanında, kanundaki şartların sağlanması hâlinde gelir vergisi mükellefleri de teşvik belgeli yatırım kazançları bakımından bu uygulamadan yararlanabilir.

İndirimli Kurumlar Vergisi Nedir?

İndirimli kurumlar vergisi; teşvik belgesi kapsamındaki yatırım kazançlarına, normal kurumlar vergisi oranından daha düşük bir oran uygulanmasıdır. Bu yöntemle devlet, vergi gelirinin belirli bir bölümünden vazgeçerek yatırım maliyetinin bir kısmını dolaylı şekilde üstlenir.

Vergi yükünü azaltır

Yatırım kazancı genel orandan daha düşük bir oranla vergilendirilir.

Yatırıma katkı sağlar

Tahsil edilmeyen vergi tutarı yatırımın finansmanına katkı olarak kabul edilir.

Üretimi destekler

Yeni yatırım, kapasite artışı, istihdam ve katma değer oluşturulması teşvik edilir.

Kimler Yararlanabilir, Kimler Yararlanamaz?

Yararlanabilecekler

Teşvik Belgesi Sahibi Mükellefler

  • Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımı bulunan kurumlar vergisi mükellefleri.
  • Belirlenen şartları sağlayan gelir vergisi mükellefleri ve şahıs işletmeleri.
  • Birden fazla teşvik belgesi bulunan mükellefler; her belge kendi oran ve sınırlarıyla ayrı izlenir.
Kapsam Dışındakiler

İstisna Tutulan Sektör ve Modeller

  • Finans ve sigortacılık sektöründeki kurumlar ile iş ortaklıkları.
  • Belirli taahhüt işleri ile 4283 sayılı Kanun kapsamındaki Yap-İşlet yatırımları.
  • 3996 sayılı Kanun kapsamındaki Yap-İşlet-Devret projeleri ve rödövans sözleşmelerine bağlı bazı yatırımlar.

Yatırıma Katkı Oranı ve Yatırıma Katkı Tutarı

Yatırıma katkı oranı

Teşvik belgesinde belirlenen ve yatırım harcamasının ne kadarının vergi indirimi yoluyla destekleneceğini gösteren yüzdedir.

Yatırıma katkı tutarı

Yatırım harcamasına katkı oranının uygulanmasıyla bulunan ve devletin indirimli vergi yoluyla tahsilinden vazgeçeceği toplam vergi avantajıdır.

Temel Formül Toplam Yatırım Harcaması × Yatırıma Katkı Oranı = Toplam Yatırıma Katkı Tutarı
Örnek hesaplama: 5.000.000 TL yatırım ve %25 katkı oranı

Toplam yatırım tutarı 5.000.000 TL, yatırıma katkı oranı %25 ise:

5.000.000 TL × %25 = 1.250.000 TL

Bu 1.250.000 TL, indirimli kurumlar vergisi yoluyla yararlanılabilecek toplam vergi avantajını ifade eder.

Arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tabi olmayan bazı harcamalar ilgili kararlar uyarınca katkı hesabının dışında bırakılabilir. Hesaplamada teşvik belgesinin kabul edilen yatırım harcaması esas alınmalıdır.

İndirimli Vergi Ne Zaman ve Nasıl Uygulanır?

Yatırım kısmen veya tamamen faaliyete geçtiğinde, bu yatırımdan elde edilen kazanca teşvik belgesindeki vergi indirim oranı uygulanabilir. Vergi avantajı, ilgili yatırım için hesaplanan yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya veya kanuni süre doluncaya kadar devam eder.

1

Genel oran belirlenir

İlgili dönemde geçerli genel kurumlar vergisi oranı esas alınır.

2

İndirim uygulanır

Teşvik belgesindeki vergi indirim oranı genel oran üzerinde uygulanır.

3

Avantaj izlenir

Genel vergi ile indirimli vergi arasındaki fark kullanılan katkı tutarıdır.

İndirimli Oran Formülü Genel KV Oranı – (Genel KV Oranı × Vergi İndirim Oranı) = İndirimli KV Oranı
Örnek: %20 genel oran ve %60 vergi indirimi

Genel kurumlar vergisi oranı %20 ve vergi indirim oranı %60 ise:

%20 – (%20 × %60) = %8

300.000 TL yatırım kazancında normal vergi 60.000 TL, indirimli vergi 24.000 TL olur. Aradaki 36.000 TL, yararlanılan yatırıma katkı tutarıdır.

Kritik uyarı: İndirimli vergi uygulanabilecek kazanç bulunduğu hâlde bir hesap döneminde haktan yararlanılmaması durumunda, o dönemde kullanılabilecek katkı hakkının sonraki dönemlerde kullanılamaması söz konusu olabilir.
10 Hesap Dönemi

Yeni Sistemde Süre Sınırı

İndirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dâhil olmak üzere uygulama en fazla on hesap dönemi devam eder. Onuncu dönemin sonunda kullanılmamış katkı tutarı kalması hâlinde kalan hak için indirimli oran uygulanamaz.

Süre her yatırım teşvik belgesi için ayrı hesaplanır.

Eski Hükümler

16 Haziran 2025’ten önce başvurusu yapılıp geçerli şekilde sonuçlanan bazı belgeler ile 24 Temmuz 2025’ten önce alınmış belgeler geçiş hükümleri kapsamında eski sisteme tabi olabilir.

Yeni Hükümler

Geçiş istisnaları dışında 24 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan teşvik belgelerinde on hesap dönemi sınırı ve yeni oran kuralları uygulanır.

Süre başlangıcı örneği

İlk indirim hakkı 2025 hesap döneminde kullanılırsa, 2025 birinci dönem kabul edilir ve uygulama en geç 2034 hesap dönemi sonunda sona erer.

İlk yararlanma 2026’da başlarsa on dönem 2026–2035 arasında hesaplanır.

Yatırım Devam Ederken Diğer Faaliyet Kazançları

Yatırım henüz kendi kazancını üretmeye başlamamış olsa bile, mevzuattaki sınırlar içerisinde şirketin diğer faaliyetlerinden doğan kazançlara indirimli vergi uygulanabilir. Bu imkân yatırım döneminde nakit akışını destekler.

%50 Toplam katkının diğer faaliyet kazançlarında kullanılabilecek azami bölümü
4 İndirim hakkının kullanılabileceği ilk dönem dâhil azami hesap dönemi
2 Uygulanabilecek katkı tutarını belirleyen temel sınır sayısı

İki sınır birlikte kontrol edilir

  • Toplam yatırım tutarı × yatırıma katkı oranı × diğer faaliyet kazançlarında kullanılabilecek oran.
  • Gerçekleştirilen yatırım harcaması × yatırıma katkı oranı ile bulunan hak edilmiş katkı tutarı.

Diğer faaliyet kazançlarına uygulanabilecek tutar, bu iki sınırdan düşük olanını aşamaz.

Örnek: 21.000.000 TL yatırım, %40 katkı ve %50 diğer faaliyet sınırı

Toplam katkı 21.000.000 × %40 = 8.400.000 TL’dir. Diğer faaliyetler için genel üst sınır 8.400.000 × %50 = 4.200.000 TL olur.

Gerçekleşen yatırım harcaması 12.000.000 TL ise hak edilen katkı 12.000.000 × %40 = 4.800.000 TL’dir. İki sınırdan düşük olan 4.200.000 TL esas alınır.

Genel oran %25, indirimli oran %10 ise 4.200.000 TL katkı kullanmak için indirimli orana tabi matrah: 4.200.000 / (%25 − %10) = 28.000.000 TL’dir.

Birden fazla teşvik belgesinin bulunması hâlinde, diğer faaliyet kazançlarına hangi belgeden doğan katkı hakkının öncelikle uygulanacağı mükellef tarafından belirlenebilir. Her belgeye ait dört dönem ve katkı limiti ayrı izlenmelidir.

Tevsi Yatırımlarda İndirimli Vergi

Tevsi yatırım, mevcut işletmenin kapasitesini artıran veya faaliyet alanını genişleten ilave yatırımdır. İndirimli vergiye tabi kazancın belirlenmesi, tevsi yatırımdan doğan kazancın ayrı izlenip izlenememesine göre değişir.

1

Kazanç ayrı izlenebiliyorsa

Genişleme yatırımından elde edilen kazanç ayrı bir hesapta tespit edilebiliyorsa, indirimli oran doğrudan bu kazanca uygulanır.

2

Kazanç ayrı izlenemiyorsa

Gerçekleşen tevsi yatırım harcamasının dönem sonundaki toplam sabit kıymetlere oranı bulunur ve bu oran ticari bilanço kârına uygulanır.

Oransal Kazanç Formülü Gerçekleşen Tevsi Yatırım Harcaması ÷ Dönem Sonu Toplam Sabit Kıymetler × Ticari Bilanço Kârı
Örnek: 1.000.000 TL tevsi yatırım ve 4.000.000 TL sabit kıymet

Ticari bilanço kârı 200.000 TL ise tevsi yatırıma isabet eden kazanç: (1.000.000 / 4.000.000) × 200.000 = 50.000 TL’dir.

Genel vergi oranı %20, vergi indirim oranı %70 ise indirimli oran %6 olur. 50.000 TL indirimli matrahın vergisi 3.000 TL, kalan 50.000 TL genel matrahın vergisi 10.000 TL’dir.

Toplam vergi 13.000 TL, normalde ödenecek 20.000 TL ile fark ise 7.000 TL yatırıma katkı tutarıdır.

Oransal hesaplamada amortismana tabi olmayan arsa ve arazi gibi kıymetler toplam sabit kıymet tutarına dâhil edilmez. Amortismana tabi kıymetler brüt tutarlarıyla ve varsa enflasyon düzeltmesi yapılmış değerleriyle dikkate alınır.

Yatırım Tamamlanmaz veya Teşvik Şartları İhlal Edilirse

Yatırımın teşvik belgesindeki şartlara uygun biçimde tamamlanmaması, izin verilen oranların aşılması veya süre sınırından sonra indirim uygulanması hâlinde yararlanılan vergi avantajları geri alınabilir.

  • Şart ihlali nedeniyle zamanında tahakkuk etmeyen vergiler gecikme faiziyle tahsil edilir.
  • Belge şartlarının yerine getirilememesi hâlinde bazı durumlarda vergi ziyaı cezası uygulanmadan faizli geri alma yapılabilir.
  • Teşvik kapsamı dışında kalan kazançlara haksız şekilde indirim uygulanması vergi ziyaı hükümlerini gündeme getirebilir.

Teşvik Belgeli Yatırım Devredilirse Ne Olur?

Faaliyete Geçmeden Önce

Hak devralan kuruma geçer

Yatırım tamamlanmadan devredilirse, gerekli koşulları taşıyan devralan kurum kalan indirim hakkından yararlanabilir. Devreden kurum yatırım kazancı oluşmadığı için bu haktan yararlanamaz.

Faaliyete Geçtikten Sonra

Kullanılmış ve kalan hak ayrılır

Devir tarihine kadar kullanılan avantaj devredende kalır. Kalan yatırıma katkı tutarı ve süre, devralan kurum tarafından şartların sağlanması kaydıyla kullanılabilir.

24 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan yeni sistem belgelerinde devreden ve devralanın yararlandığı dönemler birlikte değerlendirilir; devir, yeni bir on yıllık süre başlatmaz.
Devir örneği: 8.000.000 TL yatırım ve 4.800.000 TL katkı hakkı

Yatırıma katkı oranı %60 ise toplam katkı 4.800.000 TL’dir. Devreden şirket 250.000 TL yatırım kazancına %4 oran uygulayıp 40.000 TL katkı kullanmışsa, devralana 4.760.000 TL kalan hak geçer.

Yeni sistemde devralan, kalan tutarı ilk yararlanma yılından başlayan toplam on dönem içinde kullanabilir.

Kullanılmayan Katkı Tutarının Endekslenmesi

Yatırım tamamlandığı hâlde kullanılmamış yatırıma katkı tutarı bulunuyorsa, kalan tutar yatırımın tamamlandığı yılı izleyen dönemlerde yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınabilir. Bu yöntem, katkı hakkının enflasyon karşısındaki değerini korur.

Endeksleme Formülü Kullanılmayan Katkı Tutarı × (1 + Yeniden Değerleme Oranı)
Örnek: 1.200.000 TL kalan katkı ve %5 yeniden değerleme

1.200.000 TL × 1,05 = 1.260.000 TL güncellenmiş katkı tutarıdır.

Sonraki dönemde 400.000 TL katkı kullanılırsa 860.000 TL kalır. Bu kalan tutar izleyen yılın yeniden değerleme oranıyla yeniden artırılabilir; ancak yeni sistemde toplam on dönem sınırı aşılmaz.

Elektrikli Araç Üreticileri İçin Özel Uygulama

Proje bazlı teşvik kapsamındaki, yalnızca elektrik motorlu taşıt üreten belirli büyük yatırımlarda hak edilen katkı tutarının bir kısmı, araçların ilk iktisabında ödenen ÖTV’nin iadesi yoluyla kullanılabilir.

%56,5 Katkı tutarının ÖTV iadesiyle kullanılabilecek azami oranı
960.000 Uygulama kapsamındaki azami araç adedi
2035 31 Aralık tarihine kadar öngörülen uygulama süresi
Örnek: 5 milyar TL hak edilmiş katkı ve 140 milyon TL ÖTV

5.000.000.000 TL hak edilmiş katkı tutarının %56,5’i 2.825.000.000 TL’dir. Şirket belirli dönemde 140.000.000 TL ÖTV ödemişse, şartların ve raporlama yükümlülüklerinin sağlanması hâlinde bu tutarın iadesini talep edebilir.

İade edilen 140.000.000 TL, aynı tutarda yatırıma katkı hakkının kullanılması anlamına gelir.

  • Doğrudan ihraç edilen ve yurt içinde ilk tescili yapılmayan araçlarda ödenmiş ÖTV bulunmadığından iade doğmaz.
  • Aynı ÖTV tutarı için imalatçı ve alıcı tarafından mükerrer iade alınamaz.
  • ÖTV istisnalı satışlar ve sonradan iade edilen araçlar için gerekli düzeltmeler iade hesabına yansıtılır.

Katkı Tutarının Diğer Vergi Borçlarında Terkin Yoluyla Kullanılması

1 Ocak 2022’den itibaren, hak edilen yatırıma katkı tutarının belirli bir bölümü kanuni süresinde talep edilmek şartıyla KDV ve ÖTV dışındaki bazı vergi borçlarının terkininde kullanılabilir.

%10 Hak edilen katkı tutarı üzerinden terkin talep edilebilecek azami oran
%50 Kullanılmış katkı düşüldükten sonra kalan hakkın ikinci üst sınırı
2× Terkin edilen tutarın mali açıdan katkı hakkı üzerindeki toplam etkisi
  • Talep, kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayı izleyen ikinci ayın sonuna kadar yapılmalıdır.
  • Terkin tutarı, hak edilen katkının %10’unu ve kullanılmamış kalan katkının yarısını aşamaz.
  • Terkin edilen tutar kadar katkı kullanılmış, aynı tutarda katkıdan da vazgeçilmiş kabul edilir.
  • KDV ve ÖTV borçları terkin mekanizmasının kapsamı dışındadır.
Örnek: 600.000 TL hak edilmiş katkı ve 125.000 TL kullanılmış katkı

Birinci sınır: 600.000 × %10 = 60.000 TL’dir.

İkinci sınır: (600.000 − 125.000) / 2 = 237.500 TL’dir.

Düşük sınır 60.000 TL olduğundan, yeterli vergi borcu bulunması hâlinde en fazla 60.000 TL terkin edilebilir. Bu kullanım sonucunda toplam 120.000 TL’lik katkı hakkı sistemin dışında kalır: 60.000 TL kullanılmış, 60.000 TL’den vazgeçilmiş sayılır.

Uygulama Öncesi Kontrol Listesi

1

Belge tarihini belirleyin

Eski veya yeni hükümlerin uygulanacağı başvuru ve belge tarihine göre tespit edilmelidir.

2

Harcama ve katkıyı izleyin

Gerçekleşen yatırım harcaması, hak edilen, kullanılan ve kalan katkı ayrı takip edilmelidir.

3

Süreleri belge bazında yönetin

On dönemlik toplam süre ve diğer faaliyetlerdeki dört dönem ayrı takvimlerle izlenmelidir.

4

Beyanname uyumunu sağlayın

Muhasebe kayıtları, geçici vergi ve kurumlar vergisi beyannameleri aynı katkı hareketlerini göstermelidir.

Sık Sorulan Sorular

İndirimli kurumlar vergisinin temel şartı nedir?
İlgili yatırım için geçerli bir yatırım teşvik belgesine sahip olunması ve belge şartlarının yerine getirilmesidir.
Yatırıma katkı tutarı nasıl bulunur?
Teşvik kapsamında kabul edilen toplam yatırım harcamasına yatırım teşvik belgesindeki yatırıma katkı oranı uygulanır.
Yeni sistemde indirimli vergi kaç dönem uygulanır?
İndirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dâhil olmak üzere en fazla on hesap dönemi uygulanabilir.
Diğer faaliyet kazançlarında sınır nedir?
Yeni sistem belgelerinde toplam katkı tutarının en fazla %50’si, ilk yararlanılabilir dönem dâhil dört hesap dönemi içinde kullanılabilir; ayrıca hak edilmiş katkı sınırı aşılmaz.
Bir dönemde kullanılmayan hak sonraki yıla geçer mi?
İndirim uygulanabilecek kazanç bulunduğu hâlde haktan yararlanılmaması durumunda ilgili döneme ait kullanım imkânı kaybedilebilir. Belge ve dönem bazında değerlendirme yapılmalıdır.
Tevsi yatırım kazancı ayrı izlenemiyorsa ne yapılır?
Gerçekleşen tevsi yatırım harcamasının toplam sabit kıymetlere oranı ticari bilanço kârına uygulanarak indirimli vergiye tabi kazanç hesaplanır.
Yatırım devredildiğinde süre yeniden başlar mı?
Hayır. Yeni sistem belgelerinde devreden ve devralanın yararlandığı dönemler birlikte değerlendirilir ve toplam süre on dönemi aşamaz.
Kalan katkı tutarı endekslenebilir mi?
Yatırım tamamlandıktan sonraki yıllarda kullanılmamış katkı tutarı yeniden değerleme oranıyla artırılabilir; ancak kanuni yararlanma süresi dikkate alınır.
Katkı tutarı KDV veya ÖTV borcunda terkin edilebilir mi?
Genel terkin mekanizmasında KDV ve ÖTV kapsam dışındadır. Elektrikli araç üreticilerine yönelik ÖTV iadesi ise ayrı ve özel şartlara bağlı bir uygulamadır.
Atlas Nestor Değerlendirmesi

Vergi Avantajı Ancak Doğru Süre ve Katkı Yönetimiyle Korunabilir

İndirimli kurumlar vergisi, yatırım maliyetini azaltan güçlü bir teşvik aracıdır. Bununla birlikte belge tarihi, kabul edilen yatırım harcaması, hak edilmiş katkı, kullanılan katkı, diğer faaliyet kazançlarındaki sınırlar ve toplam süre birlikte yönetilmelidir.

Her hesap döneminde kullanılabilir hakkın doğru hesaplanması, muhasebe ve beyanname kayıtlarının uyumlu tutulması ve yatırım teşvik belgesindeki yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmesi, olası hak kayıpları ile faizli geri alma riskini azaltır.

Atlas Nestor Yatırım Danışmanlığı

İndirimli Kurumlar Vergisi Hakkınızı Belge Bazında Analiz Edelim

Teşvik belgenizin hangi hükümlere tabi olduğu, kullanılabilir yatırıma katkı tutarı, kalan süre, diğer faaliyet kazançlarında yararlanma imkânı ve dönemsel riskler Atlas Nestor uzmanlığıyla değerlendirilir.

Yasal bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mali müşavirlik, yeminli mali müşavirlik, hukuk veya vergi danışmanlığı görüşü niteliğinde değildir. Uygulanacak hükümler; yatırım teşvik belgesinin ve başvurunun tarihi, yatırımın niteliği, belge özel şartları, geçiş hükümleri, mükellefin kazanç yapısı ve yürürlükteki mevzuat birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.