Yatırım Teşvik Belgesi, yatırımcıya sağladığı çok sayıda mali avantajın yanı sıra bazı işlemler için harç istisnası da tanımaktadır. Bu istisna, 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun Onuncu Kısmı Birinci Bölümünde yer alan 123. Madde çerçevesinde düzenlenmiş olup, teşvik kapsamındaki yatırımların hem kuruluş hem de ilerleyiş sürecinde çeşitli maliyetlerin ortadan kaldırılmasını amaçlar.
Harç istisnası; makine-teçhizat alımından danışmanlık sözleşmelerine, sabit kıymet yatırımlarından teknik hizmetlere kadar geniş bir alanda uygulanmakta ve yatırımcının belge kapsamındaki tüm kritik işlem adımlarında mali yükümlülüklerini azaltmaktadır.
1. Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Harç İstisnasının Dayanağı
492 Sayılı Kanun / Md. 123
Harç istisnası, 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 123. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Bu madde, kanunda yer alan diğer harç istisnalarına ek olarak Yatırım Teşvik Belgesi’ne sahip yatırımcılar için müşterek olarak uygulanması gereken muafiyetleri düzenler.
Bu kapsamda belge sahibi yatırımcıların belirli işlemleri, düzenlenen sözleşmeler ve kağıtlar harca tabi değildir.
2. Teşvik Belgeli Yatırımlarda Harçtan Muaf Tutulan İşlemler
Aşağıdaki işlem ve belgeler, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında harçtan istisna edilmiştir:
📦
2.1. Yatırım Mallarına İlişkin Kağıtlar
Belge kapsamındaki makine, teçhizat veya diğer yatırım mallarına ilişkin olarak:
- Yatırımcı ile üretici veya tedarikçi firmalar arasında düzenlenen tüm kağıtlar,
- harç ödemesinden muaftır.
💡
2.2. Gayrimaddi Hakların İşlemleri
Yatırım döneminde belge kapsamında aşağıdaki hakların kiralanması veya satın alınmasına ilişkin kağıtlar muaftır:
- Yazılım,
- Patent,
- Lisans,
- Marka,
- Know-how gibi gayrimaddi haklar harç istisnasına tabidir.
🏗️
2.3. Sabit Kıymet Sözleşmeleri
Belge kapsamında yapılacak sabit kıymet yatırımlarının imaline, montajına ve inşasına yönelik:
- Düzenlenen sözleşmeler,
- Taahhütnameler,
- Teminat mektupları ve benzeri tüm kağıtlar
- harç ödeme yükümlülüğünden muaftır.
🤝
2.4. Danışmanlık ve Teknik Müşavirlik
Belge kapsamında gerçekleştirilen projelere yönelik:
- Danışmanlık hizmetleri,
- Teknik müşavirlik hizmetlerine ilişkin düzenlenen kağıtlarla ilgili işlemler
- harca tabi tutulmaz.
3. Harç İstisnasının Yatırımcıya Sağladığı Avantajlar
Bu istisna, yatırımcıya şu açılardan önemli katkı sağlar:
- Sözleşme ve kağıt düzenleme maliyetlerinde ciddi tasarruf
- Makine ve sabit kıymet yatırımlarında daha düşük bürokratik yük
- Danışmanlık ve teknik hizmetlerde ek maliyetlerin ortadan kalkması
- Yatırım sürecinin hem hızlı hem daha ekonomik ilerlemesi
Bu avantajlar özellikle büyük ölçekli tesis kurulumlarında ve uzun süreli yatırımlarda maliyetleri belirgin şekilde azaltır.
⚖️
📌 Genel Değerlendirme: Geniş Kapsamlı Bir Destek
Yatırım Teşvik Belgesi sahibi yatırımcılar, sadece vergi avantajlarından değil aynı zamanda çok sayıda işlem için sağlanan harç istisnasından da yararlanır. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 123. maddesiyle güvence altına alınan bu muafiyet, yatırım sürecindeki hemen her kritik adımı daha ekonomik bir hale getirir.
